Ders Dinlerken Nasıl Not Alınır? Bir Başlangıç Hikayesi
Bir sabah derste not almak için kalemi elime aldım, ama birden kafam karıştı. Hoca bir şeyler söylüyor ama nasıl yazacağımı bilemiyorum. Öğrencilik yıllarımda pek çok kez bu durumu yaşadım. Ya da belki bir konferansa katıldınız, sunum yapan konuşmacı hızla geçiyor ama nasıl yetişeceksiniz? Not almak, bir derse ya da konuşmaya dair anlamlı bir iz bırakmak ne kadar önemliyse, aynı zamanda o izlerin nasıl ve hangi teknikle bırakılacağı da bir o kadar önemli. Peki, bu süreç nasıl daha verimli hale getirilebilir? Ders dinlerken not almak, öyle herkesin söylediği gibi “başlıkları yazmak” değil. İyi not almanın, zihninizdeki karmaşayı düzenlemek, bilgiyi daha anlamlı bir hale getirmek, gelecekte daha kolay hatırlanabilir kılmak gibi bir amacı vardır. Peki, bunu nasıl yapabilirsiniz?
Not Almanın Tarihsel Temelleri: Bir Bilgi Aktarımı Geleneği
Not almak, insanoğlunun bilgiye olan derin ilgisinin bir yansımasıdır. Bilginin aktarılması sadece dijital çağda değil, tarih boyunca önemli olmuştur. Ortaçağ’da öğrenciler, monastırlarda el yazması metinleri kopyalayarak bilgiyi gelecek kuşaklara iletmişlerdir. O dönemlerde not almak, yalnızca öğrenilen bilgiyi kaydetmek değil, aynı zamanda bireyin entelektüel bir faaliyet içinde olduğunu gösteren bir tür statü simgesiydi. Günümüzde ise bu gelenek, modern eğitim ve bilgi paylaşımı alanlarına evrilmiştir.
Zamanla not almak, sadece bir şeyleri yazmak olmaktan çıkmış, öğrenme sürecinin aktif bir parçası haline gelmiştir. 1950’li yıllardan itibaren, öğrenme teorileri ve eğitim psikolojisi bu konuda derinleşmiş ve not almanın daha verimli nasıl yapılacağına dair pek çok farklı yaklaşım ortaya çıkmıştır. Peki, bu kadar derin bir tarihsel geçmişe sahip olan not alma işlemi, günümüzün hızla değişen dünyasında nasıl bir yer edinmiştir?
Ders Dinlerken Not Almanın Önemi: Daha Fazlası
Ders dinlerken not almak, derse olan dikkatinizi artırır, öğrenmenizi pekiştirir ve daha kalıcı hale getirir. Fakat burada önemli olan, sadece ne yazdığınız değil, nasıl yazdığınızdır. Çünkü beyin, bilgiyi işleme sürecinde aktif bir katılımcıdır ve elle yazılan notlar, dijital yazıdan daha fazla zihinsel işlem gerektirir. John H. Mitchell tarafından yapılan bir araştırmada, yazılı not almanın, öğrencilere bilgiyi anlamlandırma ve hatırlama açısından daha büyük bir fayda sağladığı belirtilmiştir. Beynin bilgiyi el yazısıyla almakta daha fazla uğraştığı ve bu sayede bilgiyi daha derinlemesine işlediği ortaya konmuştur. (Kaynak: Psychological Science Journal, 2014)
Bunun yanında, dersten sonra notları gözden geçirmek de çok önemlidir. Bu süreç, bilgilerin taze tutulmasını sağlar ve öğrenciye bir tekrar şansı tanır. Peki, notlarınızı almak kadar, onları nasıl düzenlediğiniz de önemli değil mi?
Not Alırken Kullanabileceğiniz Teknikler
1. Cornell Yöntemi: Sistematik ve Düzenli
Cornell Yöntemi, öğrenciye sadece not alma değil, aynı zamanda bilgileri organize etme ve üzerinde düşünme fırsatı verir. Bu yöntemde, sayfanın sol kısmına anahtar kelimeler veya sorular yazılırken, sağ tarafa derste dinlenen bilgi aktarılır. Sonraki adımda ise alt kısımda özetleme yapılır. Bu yöntem, sadece bilgiyi kaydetmekle kalmaz, öğrenciye bu bilgiyi anlamlandırma ve işlemeye koyma fırsatı sunar.
Öneri: Cornell Yöntemi ile çalışırken, ders bitiminde bir süre notlarınızı gözden geçirin. Hangi bilgilerin sizin için daha fazla anlam taşıdığını ve hangi alanlarda eksik kaldığınızı fark edin.
2. Zihin Haritaları: Görsel Hafıza
Zihin haritaları, özellikle görsel öğrenciler için oldukça etkili bir not alma tekniğidir. Bu yöntemde, ana konu ortada yer alırken, yan dallarda anahtar kelimeler, kavramlar ya da ilgili bilgileri yazabilirsiniz. Zihin haritaları, bilgilerin birbirleriyle bağlantılarını görsel olarak görmenizi sağlar ve bu da öğrenmenin derinleşmesini destekler.
Öneri: Zihin haritası çizerek not alırken, öğrendiğiniz bilgilerin arasındaki ilişkiyi de keşfedin. Bu yöntem, beyninizin verimli bir şekilde çalışmasına olanak tanır.
3. Outline (Ana Hatlar) Yöntemi: Hiyerarşik Yapı
Ana hatlar yöntemi, dersin temel yapı taşlarını hiyerarşik bir düzende düzenlemeye yönelik bir tekniktir. Bu yöntemde, ana başlıklar en üstte, alt başlıklar ise daha küçük şekilde yer alır. Her maddeye açıklamalar eklenebilir. Özellikle tarih, edebiyat gibi derslerde, ana hatlar yöntemiyle alınan notlar çok faydalı olabilir.
Öneri: Bu yöntemi kullanırken, her başlık altında bir ana fikir ve o fikri destekleyecek birkaç önemli nokta belirlemeye çalışın.
4. Dijital Not Alma: Hızlı ve Kolay
Dijital not almak, özellikle hızlıca bilgi aktarılan dergilerde ya da konferanslarda oldukça faydalıdır. Dijital platformlar, notların hızlıca kaydedilmesini ve düzenlenmesini sağlar. Ancak, dijital ortamda not alırken dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta, sadece yazmak yerine aktif olarak düşünmek ve organize olmaktır.
Öneri: Dijital not alırken, metinlerinize renkler, etiketler veya etkileşimli öğeler ekleyerek daha organize bir not sistemi oluşturabilirsiniz.
Not Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar
– Özetleme: Dersin tamamını yazmak yerine, sadece anahtar fikirleri ve önemli noktaları yazın.
– Aktif Dinleme: Ders sırasında derse tam anlamıyla odaklanın. Zihninizi aktif tutmak, doğru notlar almanıza yardımcı olur.
– Yineleme: Notları dersten sonra gözden geçirmek, bilgilerinizi pekiştirir.
– Kendi Kelimelerinizle Yazın: Ders sırasında öğretmen ya da hocanın söylediklerini olduğu gibi yazmak yerine, kendi anlayışınızla özetleyin. Bu, öğrendiğiniz bilgilerin daha kalıcı olmasını sağlar.
Sonuç: Not Almanın Derinlemesine Anlamı
Ders dinlerken not almak, sadece bir yazma süreci değildir. O, öğrenmenin en önemli yapı taşlarından birisidir. Yazarken beyninizin aktif olarak çalışması, bilgiyi derinlemesine işlemeye başlamanızı sağlar. Fakat burada önemli olan, sadece not almak değil, nasıl not aldığınızdır. Öğrenmeyi daha etkin hale getirecek olan not alma yöntemlerini öğrenmek ve bunları kişisel bir rutine dönüştürmek, sizi başarıya daha yakın kılar.
Son olarak, siz nasıl not alıyorsunuz? Hangi teknikler sizin için daha verimli? Not alırken en çok zorlandığınız noktalar neler? Belki de bazı alışkanlıklarınızı değiştirerek daha verimli notlar almanın yolu, bir sonraki ders için daha verimli olmanıza yardımcı olabilir.